Z dobrego upieczesz najlepsze!

Hrabia i jego kanapka

Ma z kanapą więcej wspólnego niż mogłoby się wydawać, podobno jest wynalazkiem hrabiego i liczy sobie ponad 250 lat, choć niektórzy dowodzą, że jej prototyp znali już starożytni. Jest znana na całym świecie, niezwykle prosta w przyrządzeniu i najchętniej spożywana na śniadanie. Mowa oczywiście o kanapce.

Prototypy kanapek
Prototypy kanapek powstały podobno w czasach kiedy jeszcze nie znano chleba przypominającego dzisiejszy, a ich wynalezienie jest przypisywane często rabinowi Hillelowi Starszemu, żyjącemu w I w. p.n.e. Duchowny miał umieścić między dwoma kawałkami macy paschalną jagnięcinę, jabłka, przyprawy, wino oraz orzechy. Gest ten jednak nie miał znaczenia kulinarnego, a symboliczne. Danie zostało sporządzone na pamiątkę oswobodzenia Izraelitów z niewoli egipskiej. Jego gorzki smak miał przypominać im o cierpieniach, których doznał naród żydowski.

Niektórzy jednak wskazują, że potrawy podobne do kanapek spożywano już w czasach neolitu, czyli kilka tysięcy lat przed tym zanim Hillel Starszy umieścił stworzoną przez siebie mieszankę pomiędzy kawałkami macy. To w epoce kamienia gładzonego człowiek porzucił koczowniczy tryb życia i zajął się hodowlą i rolnictwem. Wtedy też zaczęto wypiekać pierwsze chleby, na których (jak wskazują badania archeologiczne) umieszczano mięso oraz warzywa.

Droga na stoły
Wynalazek rabina nie przyjął się zbyt szybko. Dopiero w kolejnej epoce spożywanie czegoś w rodzaju kanapek stało się dosyć popularne. Średniowieczni mieszkańcy naszego kontynentu zwykli wkładać między dwa kawałki chleba mięso i maczać je w sosie. Samo mięso uchodziło za nieeleganckie, a trzymanie go w chlebie było oznaką ogłady towarzyskiej. Chleba jednak nie spożywano i po posiłku rozdawano go biednym. Jednak po wynalezieniu sztućców średniowieczny prototyp kanapek odszedł do lamusa.

Wreszcie kanapkę jaką znamy dzisiaj wymyślił hrabia John Montagu. Co ciekawe jej angielska nazwa wywodzi się od położonego na południowym-wschodzie Wielkiej Brytanii angielskiego miasteczka, w którym mieszkał ów hrabia. A nazywa się ono Sandwich. Z kolei polskie słowo „kanapka” ma pochodzić od francuskiego „canapé”, które oznacza zarówno kanapę, jak i kanapkę. Podobno Francuzi nazwali ją tak jak mebel, ponieważ gdy układano na bułce plastry szynki to skojarzyły się one Francuzom z poduszkami leżącymi na sofie.

W jakich okolicznościach powstała jedna z najpopularniejszych śniadaniowych potraw? Jak głosi legenda John Montagu był wielkim entuzjastą hazardu. Przepadał za grą w karty do tego stopnia, że nie chciał się od niej odrywać żeby zjeść posiłek. I podobno potrafił spędzić przy pokerowym stole aż 20 godzin dziennie! W końcu, w 1762 roku wpadł na genialny pomysł: poprosił lokaja o podanie mu solonej wołowiny umieszczonej między dwoma kromkami chleba. Dzięki zastosowaniu tego rozwiązania hrabia mógł szybko zaspokoić głód nie przerywając gry i nie brudząc sobie rąk.

Mimo, że w XVIII wieku jadanie palcami uchodziło za nieeleganckie zwyczaj Montagu się rozpowszechnił. Doceniono wygodę związaną ze spożywaniem posiłku. Poza tym chętnie naśladowano osoby z wyższych sfer, do której zaliczał się wynalazca kanapki.

 

Kanapka jako fast food
Tak się składa, że część doskonale nam znanych kanapek to fast foody, które można kupić w barach szybkiej obsługi – np. zapiekanki, hamburgery czy hot dogi. Nie ma w tym nic dziwnego, bo kanapka to uniwersalny przysmak, który można szybko zrobić i zjeść.

Nie bez znaczenia jest też fakt, że stały się szczególnie popularne po wynalezieniu chleba krojonego, który zaczęto sprzedawać w piekarniach na przełomie XIX i XX wieku. Dzięki temu można je było przygotować jeszcze szybciej. Wtedy to zaczęły się pojawiać na ulicy stoiska z kanapkami.

W historii kanapki jako fast foodu nie brak polskich akcentów. Krakowianin Franciszek Trześniewski w 1902 roku otworzył we Wiedniu bufet, w których sprzedawał kanapki z pastą jajeczną. W kolejnych latach liczba oferowanych kanapek zaczęła wzrastać, a jego firma istnieje po dziś dzień. W 8 sklepach przyrządza się rocznie 5 milionów kanapek, wykorzystując do ich zrobienia 600 kg chleba.

Produkty powiązane z tym artykułem

mapa strony Projekt i wykonanie Omnibrand we współpracy z ROXX Media